Czy znacie Michalinę Janoszankę? Ta niezwykła postać, przez wielu dzisiaj zapomniana, w swoich czasach cieszyła się sporą popularnością, a zasłynęła dzięki wyjątkowemu rodzajowi malarstwa, które uprawiała. Artystka, literatka, działaczka społeczna, będąca muzą Jacka Malczewskiego i modelką w jego obrazach stworzyła swój własny rodzaj malarstwa na szkle. Bajeczne kompozycje i ogromna precyzja detalu w tej nietuzinkowej, wymagającej dokładności i zamysłu materii w połączeniu z jej artystycznym wykształceniem plasują Janoszankę wśród wąskiego grona profesjonalnych artystów tworzących obrazy w tej technice.
Michalina Janoszanka (1884–1952) uczęszczała na Wyższe Kursy dla Kobiet im. Adriana Baranieckiego w Krakowie, a następnie pobierała nauki u Leona Wyczółkowskiego, Jana Stanisławskiego, Leonarda Stroynowskiego i Jacka Malczewskiego. Dwa lata spędziła także w Wiedniu, gdzie jak sama pisała „cełemi dniami kopjowałam obrazy w cesarskiej galerji”. Wygłaszała odczyty w Związku Rezerwistów, Związku Strzeleckim, Sodalicji Mariańskiej, przewodniczyła sekcji odczytów w Towarzystwie św. Wincentego a Paulo, Związku Młodzieży Przemysłowej i Rękodzielniczej. Autorka wielu nowel i esejów, wspomnień o Jacku Malczewskim wydanych pod tytułem „Wielki Tercjarz” oraz obrazów ołtarzowych w krakowskich kościołach, z których najsławniejszy, wykonany na szkle, znajduje się w kościele św. Anny („św. Teresa od Dzieciątka Jezus”).
Twórczością i badaniami obrazów Michaliny Janoszanki w ramach swojej pracy doktorskiej zajmuje się Anna Litwin, doktorantka Szkoły Doktorskiej ASP w Krakowie, pod kierunkiem dr hab. Anny Sękowskiej, prof. ASP i dr Marii Goryl. W związku z podjętymi działaniami badaczka poszukuje obrazów jej pędzla i pamiątek po artystce. Jeżeli mielibyście wiedzę o pracach Janoszanki prosimy o kontakt pod adresem mailowym: alitwin@asp.krakow.pl
Muzeum HERstorii Sztuki 