Lidia Kamińska o Muzeum Kobiet w Norwegii

Śladami kobiecej historii po Europie – Kvinnemuseet w Kongsvinger

W malowniczej norweskiej miejscowości Kongsvinger, leżącej ok. 90 km od Oslo, znajduje się dom rodzinny Dagny Juel Przybyszewskiej. Dzisiaj w położonej na wzgórzu willi należącej kiedyś do rodziny Juelów mieści się Muzeum Kobiet (Kvinnemuseet). 

Krótka historia Kvinnemuseet

Instytucja powstała w latach 80. XX wieku w celu zaprezentowania ważnych dla norweskiej kultury i historii postaci kobiecych. Założyciele zauważyli, że większość światowych wystaw jest zdominowana przez prace artystów-mężczyzn, stworzenie muzeum w całości poświęconego kobietom miało podkreślić ich znaczenie w sztuce oraz życiu społecznym. Inspiracją dla twórców Kvinnemuseet były zyskujące wówczas coraz większą popularność nurty badań feministycznych i gender studies. Od 1995 r. Muzeum Kobiet funkcjonuje w obecnej siedzibie. Otwarcie ekspozycji w domu Dagny Przybyszewskiej pozwoliło na przypomnienie zwiedzającym nieco wówczas zapomnianej postaci artystki oraz muzy przełomu XIX i XX wieku.

Co można zobaczyć w Muzeum?

Dla podróżujących po Norwegii pasjonatów literatury i sztuki modernizmu Kongsvinger jest punktem obowiązkowym. W niewielkiej willi można zobaczyć pamiątki związane z Dagny, m.in. jej pianino, odręczne zapiski, elementy garderoby. Na ścianach ekspozycji poświęconej artystce wiszą liczne zdjęcia, reprodukcje obrazów Muncha oraz cytaty z jej utworów. Na rozmieszczonych w pomieszczeniu planszach zaprezentowana została bardzo przystępnie i syntetycznie przedstawiona historia życia Dagny, m.in. informacje na temat jej dzieciństwa, studiów, relacji ze Stanisławem Przybyszewskim. W sali znajduje się też część interaktywna – kącik, w którym można obejrzeć fragmenty inscenizacji dramatów norweskiej autorki.

W Muzeum znajduje się również sala poświęcona postaciom istotnym dla norweskich ruchów emancypacyjnych. Można tam przeczytać m.in. o Ebbie Dons, prowadzącej otwarte dla kobiet salony literackie, Camilli Colett – pisarce i aktywistce walczącej o prawa kobiet czy Aaście Hansteen – malarce i działaczce. W pokoju bardzo przystępnie przedstawiona została historia norweskiej emancypacji – od XIX wieku po czasy współczesne. 

W Kvinnemuseet prezentowane są również wystawy czasowe: w maju można było obejrzeć ekspozycję poświęconą feministkom-lesbijkom. Na sierpień planowana jest wystawa poświęcona Monice Kristensen – norweskiej badaczce lodowców i organizatorce wypraw polarnych.

Prócz wystaw tematycznych, w budynku można obejrzeć kilka pokoi wyglądających tak jak w czasach, gdy mieszkała tam rodzina Juelów, odwiedzić muzealną bibliotekę, w której zgromadzone są bogate zbiory poświęcone feminizmowi, napić się kawy w Café Dagny czy posiedzieć na ławce w ogrodzie.

Jak dojechać do Muzeum?

Odległość pomiędzy Oslo a Kongsvinger nie jest duża, a najłatwiej do Kvinnemuseet jest dotrzeć pociągiem linii L14 (Oslo Sentralstasjon -> Kongsvinger Stasjon), który jedzie ok. 1 godz. 20 min.

Podsumowanie

Wyjazd do Muzeum Kobiet w Kongsvinger był dla mnie fascynującym doświadczeniem. Cieszę się, że miałam możliwość odwiedzenia rodzinnego domu Dagny Przybyszewskiej i zobaczenia pamiątek związanych z modernistyczną artystką. To z pewnością punkt obowiązkowy na podróżniczej mapie dla wszystkich pasjonatów literatury i sztuki modernizmu. Pobyt w Kvinnemuseet był dla mnie również świetną okazją, by dowiedzieć się czegoś na temat norweskich emancypantek i historii ich walk o prawa kobiet.

Dziękuję Thei Aarbakke za udostępnienie materiałów dotyczących Muzeum Kobiet w Kongsvinger. Więcej na temat działalności instytucji można przeczytać w wywiadzie:  https://pro.europeana.eu/post/marking-women-s-history-month-with-the-women-s-museum-of-norway

Lidia Kamińska